Wat is Linux?

En waarom zou ik het gaan gebruiken?

GNU/Linux is een besturingssysteem voor computers, net zoals MS-Windows of MacOS. Zijn de laatste twee systemen ontwikkeld door commerciële bedrijven, GNU/Linux is ontwikkeld zonder winstoogmerk door programmeurs die dit als uitdaging zagen om een zo perfect mogelijk systeem te ontwikkelen dat stabiel, veilig, en betrouwbaar is. Gebruikersvriendelijkheid kwam op de tweede plaats, maar dat is nu geheel opgelost.

Ook op het gebied van de toepassingen is GNU/Linux bijzonder. De programmeurs werken intensief samen, de broncode van hun programma's is openbaar. Iedereen mag die broncode gebruiken om het te verbeteren, te controleren of het zelf te gebruiken om iets nieuws te ontwikkelen. Ook op het gebied van standaarden en protocollen, zodat alle software goed bij elkaar aansluit. En GNU/Linux is vrij (gratis)! Voor vrijwel alle commerciële software is er wel enkele gratis Linux alternatieven die ook vaak beter zijn. Je kunt Linux vrijelijk op jouw computer uitproberen, zonder iets op de disk te moeten wissen.

Waar komt Linux vandaan?

In de tijd dat grote mainframes in gebruik waren, was Unix het systeem dat voor wetenschappelijke doeleinden gebruikt werd. Alle grotere universiteiten draaiden Unix. Toen in de jaren '80 de microprocessor ontstond, en de Personal Computer op de markt kwam heeft een Finse student een herschreven versie van Unix op die PC draaiend gekregen. Hij meldde dat op een forum, en tegelijk publiceerde hij de broncode. Iedereen mocht het downloaden en verder ontwikkelen op voorwaarde dat als je iets eraan verbetert, je dat moest terugmelden. Deze afspraak geldt nu ook voor praktisch alle software die voor Linux geschreven wordt. Dit is de GPL licentie en zorgt ervoor dat zwakheden snel gevonden en ook meteen verbeterd worden.

Onverwacht pikten veel studenten dit idee op, en in razend tempo werd dit systeem verder ontwikkeld. Het toen ontstane systeem werd vernoemd naar de ontwikkelaar, Linus Torvalds: Linux. Toen Linux werd uitgebreid met commando's om de processen te kunnen sturen, heette het officieel GNU/Linux. In de loop van de jaren werden Linux en de computers krachtiger, en toen de grafische interface erbij kwam ook toegankelijk voor de gewone eindgebruiker.

Wie gebruikt Linux?

Van de 500 krachtigste computers tot de kleinste IoT apparaatjes draaien Linux. Ook op jouw smartphone, TV, zonnepaneel, e-auto, smartwatch, en deze website! Linux is verreweg het meest gebruikte bedrijfssysteem; daarom is het opvallend dat in Nederland slechts (nog) 15% van alle persoonlijke computers op Linux draait. Maar het aantal stijgt snel!

Wat moet ik kiezen?

GNU/Linux komt in veel smaken. Die worden ook wel distro's genoemd. Sommigen vinden het moeilijk om een distro te kiezen uit de honderden die beschikbaar zijn. (Zie DistroWatch voor een overzicht). Het verschil tussen distro's is te vergelijken met het verschil tussen automerken. Alle merken hebben een gas- en rempedaal en een stuur op dezelfde plek. Maar de knopjes voor het licht en de ruitenwissers staan bij ieder merk op een andere plaats. Maar gelukkig, als je kunt autorijden in een Audi kun je ook zonder meer in een Toyota rijden. En toch is het zo dat ieder een eigen favoriet merk heeft. Zo is dat ook met distro's.

Je maakt twee keuzes: voor het technische deel (de (systeem-)software), en voor de grafische omgeving. Hieronder een beschrijving van de meest populaire distro's, en daaronder een beschrijving van de meest gebruikte grafische omgevingen.

Overzicht van de Distro's

(In volgorde van wat wij aanbevelen aan een beginnende Linux gebruiker)

• LinuxMint - Meest gebruikte distro, veel keuze uit software, goede hardware ondersteuning -ook oudere computers, goede ondersteuning van multimedia. Software wordt goed onderhouden met veel updates. (Link)
• Debian - Robuust en stabiel, professioneel. (Link)
• MX Linux - Lichtgewicht distro. Onze aanbeveling voor oude of trage computers. (Link)
• LMDE - Goed compromis tussen het gemak van LinuxMint en de stabiliteit van Debian. (Link)
• Ubuntu - Goede ondersteuning met software en op hardware gebied. Het is een beetje eigenzinnig. (Link)
• NixOS - Omdat de overheid gaat kiezen voor deze distro, gaat het misschien wel veel gebruikt worden. Prioriteit hier is stabiliteit, en consistent beheer. (Link)

Overzicht van de grafische omgevingen

Nadat je de keuze voor een distro gemaakt hebt, kies je voor een grafische omgeving. Dit is een heel persoonlijke keuze, gebruikersgemak en overzicht. Iedere omgeving komt ook met een eigen set van tools, zoals browsers, mediaspelers, editors, en systeemtools.

• Cinnamon - MS-Windows gebruikers voelen zich bekend in deze omgeving. Ontwikkeld door LinuxMint.
• Gnome - Heel anders, even wennen. Maar als je het door hebt kan je er snel en comfortabel mee werken.
• KDE (Plasma) - Technische omgeving. Goed configureerbaar. Enkele grote software pakketten draaien hier het best op.
• MATE - Lijkt op Cinnamon, maar belast het systeem minder.
• Xfce - Belast het systeem minimaal, goed voor oude of zwakke computers. No-nonsense omgeving

Andere distro's of omgevingen kunnen bij ons ook geïnstalleerd worden, maar deze kunnen wij het best ondersteunen.

Als je een keuze gemaakt hebt, kun je met jouw computer naar de Linux⁰²⁰-Inloop.